GÜNCEL Haber Girişi : 03 Eylül 2021 10:37

EMO'dan dikkat çeken açıklama:

Cellatoğlu: “Santral yatırımı yapmamamız durumunda korkulanın gerçekleşmesi ihtimalini kuvvetlendirmektedir”

Cahit Necipoğlu

 

Elektrik Mühendisleri Odası Oda başkanı Ali Murat Cellatoğlu, güncel elektrik enerjisi ile ilgili açıklama yaptı.

Cellatoğlu, 2019 yılında KKTC ve Güney Kıbrıs arasında yapılan protokolle iki noktadan şebeke bağlantısı kalıcı hale getirilerek, enerji mahsuplaşması yöntemi ile acil durumlarda şebekelerin anlık müsaitliliğine göre, karşılıklı olarak enerji alındığını belirtti.

EMO başkanı açıklamasında, ülke şebekesinin toplamda 409 MW kurulu güce sahip olduğunu ifade ederek, “Ülkemiz şebekesi toplamda 409MW kurulu güce sahiptir. Bunlar, Teknecik’te 1995 ve 1996 yıllarında devreye giren iki tane 60MW güce sahip buhar santrali, 2005 yılından 2015 yılına kadar kademeli olarak devreye alınmış fuel oil ile çalışan sekiz tane 17,5MW gücünde dizel santral, 2012 yılında Serhatköy’de devreye alınmış 1MW gücünde güneş enerjisi santralı ve 2003 yılında hizmet alımı modeli ile AKSA firmasının Kalecik’te kurduğu ve şu anda sekiz adet 17,5 MW gücünde dizel santral ile 8MW gücünde atık ısı buhar kazanından oluşmaktadır.”

 

AKSA İLE HİZMET ANLAŞMASI 2024’DESONA ERECEK…

KKTC’de Güncel Elektrik Enerjisi Kıbrıs’ın bir ada ülkesi olduğuna da dikkati çeken Cellatoğlu, adanın hem kuzeyinde hem de güneyinde elektrik şebekelerinin izole bir yapıya sahip olduğuna vurgu yaptı. 

KKTC’nin her alanda yaşadığı izolasyon sorunlarını şebeke için de söylemenin mümkün olduğunu kaydeden EMO başkanı, “2019 yılında KKTC ve GKRY arasında yapılmış protokol ile iki noktadan şebeke bağlantısı kalıcı hale getirilerek enerji mahsuplaşması yöntemi ile acil durumlarda, şebekelerin anlık müsaitliğine göre, karşılıklı olarak enerji alınabilmektedir. Bu bağlantı şekli, ülkemiz şebekesinde yaşadığımız sorunları bir nebze azaltarak elektrik kesintisi sürelerini düşürmekte veya zaman zaman hissedilmemesini sağlamaktadır.

AKSA ile yapılan hizmet anlaşması gereği şu anda 700 milyon kWh yıllık alım garantisi verilmiştir. Bu anlaşma ise 2024 yılı başında sona erecektir.

Bu durumda 2024 yılı itibarı ile sistemden 150 MW’a yakın bir güç devreden çıkacak demektir. Henüz bir anlaşmaya gidilmemesi, hatta konunun gündeme dahi alınmaması oldukça düşündürücüdür. Böylesi alım garantili bir anlaşmanın daha kötü koşullar ile veya en iyi ihtimalle aynı şartlarda devam ettirilmesi ülkemize yapılacak büyük bir kötülüktür. Ancak zaman hızla ilerlemekte ve kısa sürede santral yatırımı yapmamamız durumunda korkulanın gerçekleşmesi ihtimalini kuvvetlendirmektedir.”

 

“SANTRALLERİN BİRİ ÇALIŞMIYOR”

Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Ali Murat Cellatoğlu, iki yıl önceki hükümet döneminin Ekonomi ve Enerji Bakanı’nın, hem de şu an mevcut Bakan’ın 50MW gücünde dual yakıt çevrimli (fuel oil ve LNG) santral alınacağını duyurmasına rağmen henüz bir gelişme yaşanmamış hatta alımın gerçekleşmeyeceği konusunda çeşitli söylemler oluşturduğunu belirtti.

Gelinen noktada, yukarıda saydığım tüm bu sorunlara ek olarak, aşılması gereken büyük bir sorun olduğuna dikkati çeken Cellatoğlu, “Bu sorun, Teknecik’te bulunan sekiz adet dizel santrallarla ilgilidir. Bunlardan bir tanesi şu anda çalışmaz durumda, üç tanesi de her an çalışmaz duruma düşecek noktadadır. Santralların bozulan ekipmanları için yan sanayi yedek parçalar kullanılmış ve zamanında yapılması gereken bakımlar ihmal edilerek uzun süre geciktirilmiştir. Ayrıca iki adet buhar santralı da artık ekonomik ömrünü tamamlamış ve güncel koşullarda çalıştırma maliyeti yüksek kalmaktadır. Bu durumun sürmesi, ülkemizi karanlığa götürecektir. Mevcut santralların bakımlarının yapılarak iyi duruma getirilmesi, yeni santral yatırımları yapılarak enerji arz güvenliğinin sağlanması ve şebeke yatırımları yapılarak dijitalizasyonun sağlanması KKTC elektrik enerjisi konusunda büyük öneme sahiptir. Konunun ivediliği göz önünde bulundurularak gerekli yatırımların yapılması artık kaçınılmazdır” dedi.

 

“YATIRIMLAR YAPILMALI, SANTRALLER YENİLENMELİ”

Yapılan çalışmalar ve hazırlanan raporlar ile uyarılarda bulunduklarını ifade eden Cellatoğlu, açıklamasında gelinen noktada geçmişten dersler çıkararak KIB-TEK’e ve tüm toplumsal değerlere sahip çıkılması gerektiğini kaydetti.

“Enerji konusu artık profesyonellere bırakılmalıdır” diyen Cellatoğlu, “KIB-TEK’in halka ait olduğunun hatırlanması ve mevcut kurumsal yapısının yenilenerek çağımıza uygun yönetim anlayışıyla, siyasetten arındırılmış bir işletme yapısına getirilmesi kaçınılmazdır. Evet, yatırımlar yapılmalıdır, santraller yenilenmelidir, altyapı geliştirilmelidir fakat düşünce yapısı ile işleyiş tarzı değişmediği sürece sorun tam olarak hiçbir zaman çözümlenmemiş olacaktır. Ülkemizin şu an itibarı ile ihtiyaç duyduğu en önemli unsur şeffaflık ve iyi idaredir. Bunun samimi bir şekilde uygulamaya konulması tüm halkı motive ederek sahiplenmeyi artıracaktır.

Teknik olarak yapılması gerekenler hususunda; mevcut santralların bakımlarının yapılarak iyileştirilmesi, yeni santral yatırımı yapılması, AKSA ile yapılan sözleşmenin sona ermesi ile ne gibi adımlar atılacağı konusunda ivedi planlama yapılması, LNG dönüşümü için altyapı çalışmalarının başlatılması, şebekemizin dijitalleşmesi ve akıllı şebeke yapısına bürünmesi, enerjinin depolanması, enterkonnekte, enerji verimliliği ve güneş enerjisinden daha fazla yararlanma gibi konular çalışılarak projelendirilmeli, dünyadaki uygulamalarına bakılmalı ve sonuçlandırma hedefiyle ülkemize uyarlanmalıdır. Ancak; birçok disiplinden oluşan uzman ve profesyonel kadrolar oluşturulmadan ve bilim temelinde çalışmalar yapılmadan, iyinin desteklendiği, kötünün hesabının sorulduğu bir düzene geçilmeden bunları daha çok konuşacağımız da aşikardır.

Tüm bu teknik çalışmaların hayata geçirilmesi için bütçe oluşturulması gerektiğinden, kısa vadede atılabilecek en önemli ve öncelikli adım, KIB-TEK’in toplum nazarında kaybettiği güven ve itibarın geri kazandırılması, uzmanlar tarafından yönetilmesi ve şeffaflık ilkesi ile yeniden yapılanması olarak düşünülmelidir. KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası da tüm insan kaynağı ile bilimsel ve teknik çalışmalar yaparak katkı koymaya ve toplumsal fayda gözeterek böyle bir sürece destek vermeye hazırdır.”

 

“90’LI YILLARIN BAŞINA DÖNECEĞİZ”

Sorun çözüm bulmaması halinde 1990’lı yılların başına dönerek, elektriksiz günler geçirileceğine vurgu yapan Cellatoğlu,” Bunları yapmadığımız durumda, 1990’lı yılların başına geri döneceğimiz ve elektriksiz günler geçireceğimiz konusunda ciddi endişelerim bulunmaktadır. KIB-TEK’in tüm bu sorunlarla birlikte ayakta durması zordur. Bugüne dek getirildiği sürdürülemez yapısıyla artık özelleştirmenin de yakın zamanda konuşulmaya başlanacağı bir sürece gireceğimiz gün gibi ortadadır. Bu ve bunun gibi sorunların çözümü için işi profesyoneller bırakmalı ve siyasetten arındırılmış, şeffaf ilkesinde, bilimsellik temelinde bir yapı kurulmalıdır. KKTC enerjisini planlayacak ve yönlendirecek bir enerji kurulu oluşturulması artık kaçınılmazdır. Her türlü kişisel veya siyasi çıkarlardan çok, ülke menfaatlerini göz önünde bulundurmalı ve Kıbrıs Türkü’nün varlığını sürdürebilmesi için tüm değerlerimize sahip çıkmalıyız. Günümüzde enerjinin bu kadar önemli olduğu bir dünyada, KKTC’de de enerjiye gereken ilgiyi gösterip geleceğimizi karartmamalıyız. Herkese güzel ve sağlıklı günler dilerim.”

 

Cellatoğlu: “Santral yatırımı yapmamamız durumunda korkulanın gerçekleşmesi ihtimalini kuvvetlendirmektedir”

 

Elektrik Mühendisleri Odası Oda başkanı Ali Murat Cellatoğlu, güncel elektrik enerjisi ile ilgili açıklama yaptı.

Cellatoğlu, 2019 yılında KKTC ve Güney Kıbrıs arasında yapılan protokolle iki noktadan şebeke bağlantısı kalıcı hale getirilerek, enerji mahsuplaşması yöntemi ile acil durumlarda şebekelerin anlık müsaitliliğine göre, karşılıklı olarak enerji alındığını belirtti.

EMO başkanı açıklamasında, ülke şebekesinin toplamda 409 MW kurulu güce sahip olduğunu ifade ederek, “Ülkemiz şebekesi toplamda 409MW kurulu güce sahiptir. Bunlar, Teknecik’te 1995 ve 1996 yıllarında devreye giren iki tane 60MW güce sahip buhar santrali, 2005 yılından 2015 yılına kadar kademeli olarak devreye alınmış fuel oil ile çalışan sekiz tane 17,5MW gücünde dizel santral, 2012 yılında Serhatköy’de devreye alınmış 1MW gücünde güneş enerjisi santralı ve 2003 yılında hizmet alımı modeli ile AKSA firmasının Kalecik’te kurduğu ve şu anda sekiz adet 17,5 MW gücünde dizel santral ile 8MW gücünde atık ısı buhar kazanından oluşmaktadır.”

 

AKSA İLE HİZMET ANLAŞMASI 2024’DESONA ERECEK…

KKTC’de Güncel Elektrik Enerjisi Kıbrıs’ın bir ada ülkesi olduğuna da dikkati çeken Cellatoğlu, adanın hem kuzeyinde hem de güneyinde elektrik şebekelerinin izole bir yapıya sahip olduğuna vurgu yaptı. 

KKTC’nin her alanda yaşadığı izolasyon sorunlarını şebeke için de söylemenin mümkün olduğunu kaydeden EMO başkanı, “2019 yılında KKTC ve GKRY arasında yapılmış protokol ile iki noktadan şebeke bağlantısı kalıcı hale getirilerek enerji mahsuplaşması yöntemi ile acil durumlarda, şebekelerin anlık müsaitliğine göre, karşılıklı olarak enerji alınabilmektedir. Bu bağlantı şekli, ülkemiz şebekesinde yaşadığımız sorunları bir nebze azaltarak elektrik kesintisi sürelerini düşürmekte veya zaman zaman hissedilmemesini sağlamaktadır.

AKSA ile yapılan hizmet anlaşması gereği şu anda 700 milyon kWh yıllık alım garantisi verilmiştir. Bu anlaşma ise 2024 yılı başında sona erecektir.

Bu durumda 2024 yılı itibarı ile sistemden 150 MW’a yakın bir güç devreden çıkacak demektir. Henüz bir anlaşmaya gidilmemesi, hatta konunun gündeme dahi alınmaması oldukça düşündürücüdür. Böylesi alım garantili bir anlaşmanın daha kötü koşullar ile veya en iyi ihtimalle aynı şartlarda devam ettirilmesi ülkemize yapılacak büyük bir kötülüktür. Ancak zaman hızla ilerlemekte ve kısa sürede santral yatırımı yapmamamız durumunda korkulanın gerçekleşmesi ihtimalini kuvvetlendirmektedir.”

 

“SANTRALLERİN BİRİ ÇALIŞMIYOR”

Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Ali Murat Cellatoğlu, iki yıl önceki hükümet döneminin Ekonomi ve Enerji Bakanı’nın, hem de şu an mevcut Bakan’ın 50MW gücünde dual yakıt çevrimli (fuel oil ve LNG) santral alınacağını duyurmasına rağmen henüz bir gelişme yaşanmamış hatta alımın gerçekleşmeyeceği konusunda çeşitli söylemler oluşturduğunu belirtti.

Gelinen noktada, yukarıda saydığım tüm bu sorunlara ek olarak, aşılması gereken büyük bir sorun olduğuna dikkati çeken Cellatoğlu, “Bu sorun, Teknecik’te bulunan sekiz adet dizel santrallarla ilgilidir. Bunlardan bir tanesi şu anda çalışmaz durumda, üç tanesi de her an çalışmaz duruma düşecek noktadadır. Santralların bozulan ekipmanları için yan sanayi yedek parçalar kullanılmış ve zamanında yapılması gereken bakımlar ihmal edilerek uzun süre geciktirilmiştir. Ayrıca iki adet buhar santralı da artık ekonomik ömrünü tamamlamış ve güncel koşullarda çalıştırma maliyeti yüksek kalmaktadır. Bu durumun sürmesi, ülkemizi karanlığa götürecektir. Mevcut santralların bakımlarının yapılarak iyi duruma getirilmesi, yeni santral yatırımları yapılarak enerji arz güvenliğinin sağlanması ve şebeke yatırımları yapılarak dijitalizasyonun sağlanması KKTC elektrik enerjisi konusunda büyük öneme sahiptir. Konunun ivediliği göz önünde bulundurularak gerekli yatırımların yapılması artık kaçınılmazdır” dedi.

 

“YATIRIMLAR YAPILMALI, SANTRALLER YENİLENMELİ”

Yapılan çalışmalar ve hazırlanan raporlar ile uyarılarda bulunduklarını ifade eden Cellatoğlu, açıklamasında gelinen noktada geçmişten dersler çıkararak KIB-TEK’e ve tüm toplumsal değerlere sahip çıkılması gerektiğini kaydetti.

“Enerji konusu artık profesyonellere bırakılmalıdır” diyen Cellatoğlu, “KIB-TEK’in halka ait olduğunun hatırlanması ve mevcut kurumsal yapısının yenilenerek çağımıza uygun yönetim anlayışıyla, siyasetten arındırılmış bir işletme yapısına getirilmesi kaçınılmazdır. Evet, yatırımlar yapılmalıdır, santraller yenilenmelidir, altyapı geliştirilmelidir fakat düşünce yapısı ile işleyiş tarzı değişmediği sürece sorun tam olarak hiçbir zaman çözümlenmemiş olacaktır. Ülkemizin şu an itibarı ile ihtiyaç duyduğu en önemli unsur şeffaflık ve iyi idaredir. Bunun samimi bir şekilde uygulamaya konulması tüm halkı motive ederek sahiplenmeyi artıracaktır.

Teknik olarak yapılması gerekenler hususunda; mevcut santralların bakımlarının yapılarak iyileştirilmesi, yeni santral yatırımı yapılması, AKSA ile yapılan sözleşmenin sona ermesi ile ne gibi adımlar atılacağı konusunda ivedi planlama yapılması, LNG dönüşümü için altyapı çalışmalarının başlatılması, şebekemizin dijitalleşmesi ve akıllı şebeke yapısına bürünmesi, enerjinin depolanması, enterkonnekte, enerji verimliliği ve güneş enerjisinden daha fazla yararlanma gibi konular çalışılarak projelendirilmeli, dünyadaki uygulamalarına bakılmalı ve sonuçlandırma hedefiyle ülkemize uyarlanmalıdır. Ancak; birçok disiplinden oluşan uzman ve profesyonel kadrolar oluşturulmadan ve bilim temelinde çalışmalar yapılmadan, iyinin desteklendiği, kötünün hesabının sorulduğu bir düzene geçilmeden bunları daha çok konuşacağımız da aşikardır.

Tüm bu teknik çalışmaların hayata geçirilmesi için bütçe oluşturulması gerektiğinden, kısa vadede atılabilecek en önemli ve öncelikli adım, KIB-TEK’in toplum nazarında kaybettiği güven ve itibarın geri kazandırılması, uzmanlar tarafından yönetilmesi ve şeffaflık ilkesi ile yeniden yapılanması olarak düşünülmelidir. KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası da tüm insan kaynağı ile bilimsel ve teknik çalışmalar yaparak katkı koymaya ve toplumsal fayda gözeterek böyle bir sürece destek vermeye hazırdır.”

 

“90’LI YILLARIN BAŞINA DÖNECEĞİZ”

Sorun çözüm bulmaması halinde 1990’lı yılların başına dönerek, elektriksiz günler geçirileceğine vurgu yapan Cellatoğlu,” Bunları yapmadığımız durumda, 1990’lı yılların başına geri döneceğimiz ve elektriksiz günler geçireceğimiz konusunda ciddi endişelerim bulunmaktadır. KIB-TEK’in tüm bu sorunlarla birlikte ayakta durması zordur. Bugüne dek getirildiği sürdürülemez yapısıyla artık özelleştirmenin de yakın zamanda konuşulmaya başlanacağı bir sürece gireceğimiz gün gibi ortadadır. Bu ve bunun gibi sorunların çözümü için işi profesyoneller bırakmalı ve siyasetten arındırılmış, şeffaf ilkesinde, bilimsellik temelinde bir yapı kurulmalıdır. KKTC enerjisini planlayacak ve yönlendirecek bir enerji kurulu oluşturulması artık kaçınılmazdır. Her türlü kişisel veya siyasi çıkarlardan çok, ülke menfaatlerini göz önünde bulundurmalı ve Kıbrıs Türkü’nün varlığını sürdürebilmesi için tüm değerlerimize sahip çıkmalıyız. Günümüzde enerjinin bu kadar önemli olduğu bir dünyada, KKTC’de de enerjiye gereken ilgiyi gösterip geleceğimizi karartmamalıyız. Herkese güzel ve sağlıklı günler dilerim.”

 

Cem\