Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Hukuk ve Mevzuat Geliştirme Sekreteri Tacan Reynar, işten çıkarılan çalışanların hak arama süreçlerinde karşılaştığı ekonomik engellere dikkat çekerek, iş hukukunda hızlı arabuluculuk ve adli yardım mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulunan Reynar, bir çalışanın işten çıkarılmasıyla birlikte gelirini kaybettiğini, işten çıkarmanın haksız olduğunu düşünmesi halinde ise hakkını arayabilmek için avukatlık, dava harcı ve diğer yargılama giderleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
“İnsan tam da ekonomik olarak en kırılgan olduğu anda, hakkını arayabilmek için para bulmak zorunda” diyen Reynar, iş hukukunun bu açıdan yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
‘’Önce hızlı arabuluculuk’’
Reynar, işten çıkarma, ücret, ihbar, yıllık izin ve benzeri bireysel iş uyuşmazlıklarında doğrudan mahkemeye başvurmadan önce hızlı ve sonuç odaklı bir iş hukuku arabuluculuğu mekanizması kurulmasını önerdi.
Bu sürecin Çalışma Dairesi bünyesinde veya bağımsız ve tarafsız arabulucular aracılığıyla yürütülebileceğini belirten Reynar, arabuluculuğun kısa bir süre içerisinde sonuç üretmeye odaklanması gerektiğini kaydetti.
Reynar’ın önerisine göre uzlaşma sağlanması halinde uyuşmazlık uzun süren bir yargı sürecine dönüşmeden çözülebilecek; uzlaşma sağlanamaması durumunda ise çalışanın mahkemeye başvurma hakkı için gerekli süre işlemeye başlayacak.
“Uzlaşma yoksa adli yardım”
Arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalması halinde ise işten çıkarılmış ve düzenli gelirini kaybetmiş kişilerin ekonomik durumlarının değerlendirilerek adli yardıma hızlı biçimde erişebilmesi gerektiğini belirten Reynar, bu kapsamda avukatlık hizmetleri ile gerekli dava ve yargılama giderlerinin karşılanabileceğini ifade etti.
Reynar, adli yardımdan yararlanma kriterlerinin hazırlanacak bir Adli Yardım Yasası kapsamında açık biçimde düzenlenmesi gerektiğini belirterek, işveren ile çalışan arasındaki ekonomik güç farkının mahkemeye erişimde yeni bir eşitsizlik yaratmaması gerektiğini vurguladı.
“İşini kaybetmek zaten başlı başına ağır bir ekonomik ve sosyal sonuçtur. İşçi, bir de hakkını arayabilmek için maddi gücü olup olmadığını düşünmek zorunda bırakılmamalıdır” diyen Reynar, hak arama özgürlüğünün yalnızca anayasal güvence olarak kalmaması gerektiğini söyledi.
Reynar, önerisini şu ifadelerle özetledi:
“Önce hızlı ve etkin bir arabuluculuk mekanizması kurulmalı, uzlaşma sağlanamazsa ekonomik imkânı olmayan işçinin mahkemeye erişimi adli yardımla güvence altına alınmalıdır. Mahkeme kapısı parası olana değil, hakkı olana açık olmalıdır.”